Palm Springs ShortFest: Rutger Veenstra over Baarch | Het Beloofde Land

In geen enkel moment van Pig (Baarch) wordt expliciet verteld welke misdaad Nanne’s zoon Arnout heeft gepleegd en waarvoor hij in de gevangenis heeft gezeten. Maar dat het om een ernstig vergrijp gaat, is duidelijk gezien de afkeer die in de lokale gemeenschap nog altijd voelbaar is. Zelfs Nanne wordt buitengesloten. In de plaatselijke bouwmarkt wordt zijn krediet stopgezet en wanneer hij een afspraak probeert te maken bij de kapper voor zijn zoon, stuit hij op weerstand. Een varkenskop wordt op zijn boerderijhek gespietst en het trauma van het incident was kennelijk groot genoeg om Arnouts moeder uit het gezin weg te drijven.

Toch blijkt de band van bloed sterker dan die van de gemeenschap. Ondanks zijn afkeer beseft Nanne dat Arnout nergens anders terechtkan. Op dat moment begint zijn vaderinstinct – dat hij tot dan toe zorgvuldig onderdrukt – langzaam weer naar boven te komen.

“Vanuit het perspectief van de vader zou hij zijn zoon het liefst voor altijd wegsturen,” legt Veenstra uit. “Maar kan hij dat? De moeder kiest ervoor afstand te nemen. Als de vader dat ook doet, weet hij dat zijn zoon voorgoed verloren is. Dat alles voor hem verdwijnt. Dus maakt de vader uiteindelijk een heel kleine beweging richting zijn zoon, omdat hij zich niet kan permitteren hem los te laten.”

Hoewel de film zijn wereldpremière beleefde op het Nederlands Film Festival in september 2024 en daarna werd geselecteerd voor Movies That Matter in Den Haag, is het geen Nederlandstalige film. Pig (Baarch) is volledig in het Fries opgenomen, de tweede taal van Nederland.

“Het Fries is een taal waarin je niet veel zegt.” aldus Veenstra over zijn moedertaal. “De film gaat meer over wat niet wordt uitgesproken dan over wat letterlijk wordt gezegd. Wanneer de film in het buitenland wordt vertoond, recent bijvoorbeeld in Emden, Duitsland, merken we dat mensen daar sterk op reageren. Het is een stille film, met weinig woorden.”

Tijdens de vertoning op het Noordelijk Film Festival in Friesland waren de reacties intens. “Mensen zeiden: ‘Eindelijk een film in onze taal,’” herinnert de regisseur zich. Eind juni vervolgt de film zijn internationale reis naar Palm Springs International ShortFest in Californië, waar hij zijn Noord-Amerikaanse première beleeft.

In toon en sfeer doet de film denken aan Nanouk Leopold’s film It’s All So Quiet, waarin eveneens een boer centraal staat – iemand die zich realiseert dat zijn leven in ongezonde mate is beïnvloed door zijn ouder wordende vader. De vergelijking met de veelgeprezen Leopold neemt Veenstra graag in ontvangst.

Het verhaal van Pig (Baarch) is deels geïnspireerd op waargebeurde gebeurtenissen. Toen Veenstra met zijn gezin terugkeerde naar de boerderij waar hij twintig jaar eerder was opgegroeid, werd kort daarna een dorpsgenoot gedood door een dronken joyrider. “Het was net als in de film. Mensen trokken zich terug, ze spraken niet meer met de familie van de joyrider. Het was het bloed van de familie dat het ongeluk had veroorzaakt. Dat vond ik interessant,” zegt hij.

“En natuurlijk zit er ook een deel van mijn eigen relatie met mijn vader in de film,” voegt Veenstra toe.

De film ontving steun van The Promised Land, een nieuwe ontwikkel- en productie-initiatie van Screen Talent NL, gericht op het versterken van de filmproductie-infrastructuur in de Nederlandse regio’s en ondersteund door het Nederlands Filmfonds.

Publiek en critici prijzen de film om zijn gelaagdheid, subtiliteit en het sterke acteerwerk van een cast geworteld in de rijke Friese toneelcultuur. “Er zijn zoveel mogelijke interpretaties die je uit de film en de performances kunt halen,” zegt Veenstra. “Je moet als kijker een beetje werken. Maar dat zijn precies de films waar ik van houd.”