De stad Toronto presenteerde begin 2026 een ambitieuze nieuwe vijfjarige filmstrategie: Toronto’s Screen Future: A Strategic Plan for Continued Growth 2025–2030. Het document, opgesteld door de afdeling Economic Development and Culture en aangeboden aan de gemeenteraad, schetst een gedetailleerd plan om één van de grootste filmproductiehubs van Noord-Amerika te beschermen én verder te laten groeien. Voor iedereen die betrokken is bij de filmsector in Noord-Nederland biedt dit plan waardevolle inzichten — niet alleen als inspiratiebron, maar ook als spiegel voor onze eigen ambities en uitdagingen.
Een sector van formaat
Toronto’s filmindustrie is indrukwekkend van omvang. De sector genereert een jaarlijkse directe bestedingswaarde van ruim 2,6 miljard Canadese dollar (1,92 miljard euro), biedt werk aan 40.000 vakprofessionals en beschikt over bijna 3 miljoen vierkante meter aan studiofaciliteiten. Lokale talenten winnen Oscars, Emmy’s en Golden Globes. Dit is geen toevallig succes: het is het resultaat van decennia aan gerichte overheidsinvesteringen, strategische samenwerking en een consistent filmvriendelijk beleid.
Maar ook Toronto ervaart dat een sterke positie geen garantie is voor de toekomst. De strategie is dan ook nadrukkelijk een reactie op een wereld die snel verandert.
Een veranderend speelveld
De uitdagingen die Toronto benoemt klinken herkenbaar voor iedereen die de internationale filmsector volgt. Andere steden en regio’s, zowel in de VS als daarbuiten, investeren stevig in nieuwe studio’s en verbeterde fiscale stimulansen om productie aan te trekken. Tegelijkertijd zijn er handelsspanningen tussen Canada en de Verenigde Staten, waardoor de afhankelijkheid van Amerikaanse producenten — die het leeuwendeel van de Torontose productie voor hun rekening nemen — als risico wordt ervaren. Daarnaast drukken hoge grondprijzen, gestegen bouwkosten en mondiale economische onzekerheid op de uitbreiding van de infrastructuur.
Ook technologie speelt een dubbelzinnige rol. Ontwikkelingen op het gebied van artificiële intelligentie, virtual production en nieuwe distributiemodellen bieden kansen voor innovatie in productie, postproductie en visuele effecten. Maar diezelfde ontwikkelingen brengen onzekerheid mee, zeker voor delen van de sector die kwetsbaarder zijn voor automatisering. Toronto kiest bewust voor een aanpak die ethisch, inclusief en toekomstgericht is, en die vermijdt om op korte termijn reactief beleid te voeren.
Vier strategische prioriteiten
De nieuwe strategie rust op vier pijlers, elk met concrete acties en meetbare doelstellingen.
De eerste prioriteit is het versterken van de bestaande fundamenten: studiocapaciteit, talentontwikkeling, fiscale stimulansen, duurzame productie en kennisdeling rond nieuwe technologie. Toronto erkent dat de kracht van de sector is opgebouwd over decennia, en dat die fundamenten actief beschermd en uitgebouwd moeten worden. Opvallend is de nadruk op een divers en inclusief personeelsbestand, niet als vanzelfsprekendheid, maar als strategisch voordeel in een competitieve markt.
De tweede prioriteit richt zich op marketing, communicatie en klantbinding. Een filmcommissie is pas effectief als ze zichtbaar is op internationale festivals, in directe gesprekken met producenten en via consistente, snelle communicatie. Toronto constateert dat de eigen filmcommissie op dit punt terrein heeft verloren ten opzichte van concurrerende steden, en investeert in meer autonomie, meer aanwezigheid op internationale markten en betere digitale communicatie.
De derde prioriteit betreft de binnenlandse productiesector. Hoewel internationale, voornamelijk Amerikaanse, producties de motor zijn van Toronto’s filmindustrie, vertegenwoordigt de eigen Canadese productie zo’n 20 tot 30 procent van de totale bestedingen. Deze sector staat onder druk: het aantal opdrachten van omroepen daalt, en daarmee de productieaantallen. Toronto wil deze sector versterken via internationale co-producties, gerichte lobbyactiviteiten richting hogere overheden en proactieve samenwerking met de provinciale en federale filmfinancieringsstructuren.
De vierde prioriteit, ten slotte, gaat over de werkomstandigheden van de filmcommissie zelf. Een filmcommissie die niet snel genoeg kan schakelen, die beperkt is in haar communicatiemogelijkheden of die onvoldoende zichtbaar is bij internationale beslissers, verliest automatisch terrein. Toronto wil dat de eigen filmcommissie qua snelheid en slagvaardigheid op gelijk niveau opereert als de beste filmcommissies ter wereld.
Wat Noord-Nederland hiervan kan leren
Het Torontose plan is uiteraard geschreven voor een heel andere schaal dan Noord-Nederland. Maar de onderliggende vragen zijn universeel: hoe bouw je een duurzame filmsector op? Wie zijn de partners die je daarvoor nodig hebt? Hoe positioneer je jezelf in een internationale markt die steeds competitiever wordt? En hoe zorg je dat makers en technici in jouw regio kunnen blijven werken en leven?
Toronto laat zien dat een heldere, gedragen strategie het verschil maakt, niet alleen op papier, maar in de praktijk. De aanpak combineert ambitie met realisme: erken de uitdagingen, bescherm de sterktes, en investeer gericht in wat de sector de komende jaren nodig heeft. De samenwerking tussen overheid, opleiding, industrie en makers wordt daarin niet als bijzaak gezien, maar als voorwaarde voor succes.
Voor Filmpact Noord en het bredere filmnetwerk in Groningen, Friesland en Drenthe biedt dit plan stof tot nadenken. Niet om klakkeloos te kopiëren wat Toronto doet, maar om scherp te krijgen wat wij willen zijn als filmregio en welke stappen daarvoor nodig zijn.
Download hier het rapport